ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΩΝ ΣΥΝΟΔΩΝ

(ἀναφορές: ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ τοῦ π. Γεωργίου Σ. Κουγιουμτζόγλου, ΠΗΔΑΛΙΟΝ,
καὶ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΙΕΡΑ ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου)

 

Α' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 325
Διάρκεια: 3,5 χρόνια
Τόπος: Νίκαια τῆς Βιθυνίας
Αὐτοκράτορας: Μέγας Κωνσταντῖνος
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 318
Διακριθεῖσες μορφές: Ἀλέξανδρος ὁ Κωνσταντινουπόλεως, Ἀλέξανδρος ὁ Ἀλεξανδρείας, Μέγας Ἀθανάσιος (διάκονος τότε ὑπάρχων), Εὐστάθιος ὁ Ἀντιοχείας, Μακάριος ὁ Ἱεροσολύμων, Παφνούτιος, Σπυρίδων, Νικόλαος, κ.ἄ.

Ἡ Α' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὸν Ἄρειο καὶ τὸν Ἀρειανισμό. Διατύπωσε τοὺς πρώτους ὅρους ὀρθοῦ Χριστιανικοῦ δόγματος καὶ ἰδιαίτερα τὰ περὶ τοῦ δευτέρου Προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὸν Ἰησοῦ Χριστό, ὡς ὁμοούσιον τῷ Θεῷ Πατρί. Συνέταξε τὰ πρῶτα ἑπτὰ ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως.

*    *    *

Β' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 381
Διάρκεια: -
Τόπος: Κωνσταντινούπολη
Αὐτοκράτορας: Μέγας Θεοδόσιος
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 150
Διακριθεῖσες μορφές: Νεκτάριος ὁ Κωνσταντινουπόλεως, Τιμόθεος ὁ Ἀλεξανδρείας, Μελέτιος ὁ Ἀντιοχείας, Κύριλλος ὁ Ἱεροσολύμων, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, Γρηγόριος ὁ Νύσσης, κ.ἄ.

Ἡ Β' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὰ ὑπολείμματα τοῦ Ἀρειανισμοῦ, τὸν Μακεδόνιο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, τὸν Ἀπολινάριο, τοὺς Εὐνομιανούς, Εὐδοξιανούς, Σαβελλιανούς, Μαρκελλιανούς καὶ Φωτεινιανούς. Συμπλήρωσε τὰ πέντε τελευταῖα ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὰ περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τοῦ τρίτου Προσώπου τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὡς ὁμοουσίου τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ.

*    *    *

Γ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 431
Διάρκεια: -
Τόπος: Ἔφεσος
Αὐτοκράτορας: Θεοδόσιος ὁ μικρός
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 200
Διακριθεῖσες μορφές: Κύριλλος ὁ Ἀλεξανδρείας

Ἡ Γ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὴν αἱρετικὴ διδασκαλία τοῦ Νεστορίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως (ἀπορρόφησε αἱρετικὲς διδασκαλίες τοῦ Διοδώρου καὶ τοῦ Θεοδώρου Μομψουεστίας), ὁ ὁποῖος ἀπέρριπτε τὸν τίτλο Θεοτόκος γιὰ τὴν Παναγία. Ὁμοίως θεολόγησε περὶ τῶν δύο τελείων φύσεων τοῦ Χριστοῦ, τῆς θείας καὶ τῆς ἀνθρωπίνης.

*    *    *

Δ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 451
Διάρκεια: -
Τόπος: Χαλκηδόνα τῆς Βιθυνίας
Αὐτοκράτορας: Μαρκιανός (καὶ Πουλχερία)
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 630
Διακριθεῖσες μορφές: Ἀνατόλιος ὁ Κωνσταντινουπόλεως, Μάξιμος ὁ Ἀντιοχείας, Ἰουβενάλιος ὁ Ἱεροσολύμων

Ἡ Δ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὸ Μονοφυσιτισμὸ καὶ καθήρεσε τὸν ἀρχηγέτη του Εὐτυχῆ Ἀρχιμανδρίτη καὶ Διόσκορον Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας. Προσδιόρισε ἐπίσης τὴν ὑποστατικὴ ἕνωση τῶν δύο ἐν Χριστῷ φύσεων: «ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀχωρίστως καὶ ἀδιαιρέτως».

*    *    *

Ε' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 553
Διάρκεια: -
Τόπος: Κωνσταντινούπολη
Αὐτοκράτορας: Ἰουστινιανός
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 165
Διακριθεῖσες μορφές: Μηνᾶς καὶ κατὰ διαδοχὴν Εὐτύχιος Πατριάρχαι Κωνσταντινουπόλεως, Ἀπολινάριος Ἀλεξανδρείας, Δόμνος Ἀντιοχείας

Ἡ Ε' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὸ Μονοφυσιτισμό, τὸν Διόδωρο Ταρσουπόλεως καὶ Θεόδωρο Μομψουεστίας καὶ τὰ συγγράμματα αὐτῶν, καὶ τὰ «τρία κεφάλαια» τοῦ Ὠριγένη. Καταδίκασε τὸν Ὠριγένη, τὸν Δίδυμον, τὸν Εὐάγριον, Ἄνθιμον τὸν Τραπεζούντιον, Σευῆρον, Πέτρον τὸν Ἀπαμείας καὶ Ζωόραν.

*    *    *

ΣΤ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 680
Διάρκεια: -
Τόπος: Κωνσταντινούπολη
Αὐτοκράτορας: Κωνσταντῖνος ὁ Πωγωνάτος
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 170
Διακριθεῖσες μορφές: Γεώργιος Κωνσταντινουπόλεως, Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής

Ἡ ΣΤ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὸ Μονοθελητισμὸ καὶ τὸ Μονοενεργητισμὸ καὶ ἀπέδειξε ὅτι ἐν τῷ δύο ἔχοντι τελείας φύσεις Ἰησοῦ Χριστῷ ὑπάρχουσι δύο θελήσεις, ἡ θεία καὶ ἀνθρωπίνη, καὶ ὅτι ἡ ἀνθρωπίνη θέλησις ὑποτάσσεται τῇ θείᾳ. Καταδίκασε τοὺς Σέργιον, Πύῤῥον, Παῦλον καὶ Πέτρον Πατριάρχας Κωνσταντινουπόλεως, Ὀνώριον τὸν Πάπαν Ρώμης, Κῦρον Ἀλεξανδρείας, Θεόδωρον τὸν τῆς Φαράν ἐπίσκοπον, οἵτινες ἅπαντες ἐτόλμησαν νὰ δογματίσουν ἐπὶ Χριστοῦ μίαν θέλησιν καὶ μίαν ἐνέργειαν.

*    *    *

Πενθέκτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 691
Διάρκεια: -
Τόπος: Κωνσταντινούπολη (ἐν τῷ περιφανεῖ Βασιλικῷ Παλατίῳ τῷ λεγομένῳ Τρούλλῳ)
Αὐτοκράτορας: Ἰουστινιανός Β'
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 227
Διακριθεῖσες μορφές: Παῦλος Κωνσταντινουπόλεως, Πέτρος Ἀλεξανδρείας, Ἀναστάσιος Ἱεροσολύμων, Γεώργιος Ἀντιοχείας

Ἡ Πενθέκτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος συνηθροίσθη κατὰ κέλευσιν Βασιλικήν, ὄχι περὶ ἐξετάσεως ἰδιαζούσης τινὸς αἱρέσεως, ὄχι περὶ διορισμοῦ πίστεως, ἀλλὰ περὶ ἐκθέσεως Κανόνων ἀναγκαίων, ἀποβλεπόντων εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας διόρθωσιν καὶ κατάστασιν.

*    *    *

Ζ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος

Ἔτος: 783 (κατ' ἄλλους 788)
Διάρκεια: -
Τόπος: Νίκαια τῆς Βιθυνίας
Αὐτοκράτορας: Κωνσταντῖνος (καὶ Εἰρήνη ἡ Ἀθηναῖα, ἡ μήτηρ αὐτοῦ)
Ἀριθμὸς Ἁγίων Πατέρων: 350
Διακριθεῖσες μορφές: Ταράσιος Κωνσταντινουπόλεως

Ἡ Ζ' Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καταδίκασε τὴν Εἰκονομαχία. Συνήχθη κατὰ τῶν δυσσεβῶν καὶ χριστιανοκατηγόρων εἰκονομάχων, τοὺς ὁποίους ἀναθεμάτισε, καὶ μάλιστα Ἀναστάσιον, Κωνσταντῖνον καὶ Νικήταν, τοὺς ἐπὶ τῶν εἰκονομάχων χρηματίσαντας Κωνσταντινουπόλεως ψευδοπατριάρχας.

 

13/06/2007
panayiotis@analogion.net