Μὲ ἀφορμὴ τὸ κείμενο ἀπόσυρσης τῆς Καινοτομίας,
καὶ γιὰ νὰ μὴν γίνουν τὰ ἔσχατα χείρονα τῶν πρώτων -
Συντόμευσις ἀκολουθιῶν

 

τοῦ Παναγιώτη Δ. Παπαδημητρίου

 

Στὴν ἱστοσελίδα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, βρίσκουμε ἕνα μονοτονικὸ κείμενο μὲ ἡμερομηνία 23/6/2005[1], στὸ ὁποῖο ἀνακοινώνεται ἡ ἀπόσυρση τῆς Καινοτομίας τῆς ἀποδόσεως τῶν Ἀποστολικῶν καὶ Εὐαγγελικῶν ἀναγνωσμάτων στὴν γλώσσα τοῦ δρόμου. Χαρήκαμε γιὰ τὴν ἀπόσυρση, ἀλλὰ ἡ χαρά μας μετατράπηκε σὲ ἀπογοήτευση, καθὼς δὲν διεγνώσαμε ἔμπρακτη μετάνοια ἐπὶ τῆς πρωτοφανοῦς αὐτῆς Καινοτομίας, ποὺ κατασκανδάλισε τὸ εὐσεβὲς ποίμνιο[2].

 

Περισσότερο πάντως μᾶς θορύβησε ἡ φράση:

 

«οι µεν νέοι συνήθως δεν έχουν έλθει στην Εκκλησία

κατά την ώρα των Αναγνωσµάτων».

 

Καὶ θορυβηθήκαμε, ἐπειδὴ ἡ ἀποτυχία τῆς πρώτης Καινοτομίας μπορεῖ νὰ «δικαιολογήσει» (σύμφωνα μὲ τὴν «λογική» μερικῶν συμπλεόντων τῷ κόσμῳ) τὴν ἔναρξη δεύτερης «πιλοτικῆς» Καινοτομίας χείρονος τῆς πρώτης. Τῆς Καινοτομίας λέγω, νὰ ἀρχίζει ὁ Ὄρθρος[3] κατὰ τὸ μεσημέρι μὲ ταυτόχρονη (περαιτέρω) μείωση τῆς διάρκειας τῶν Ἀκολουθιῶν, γιὰ νὰ προλάβει ἡ «οἰνοβαρής» νεολαία νὰ κοιμηθεῖ ἀπὸ τὴν βραδυνὴ μέχρι ὄρθρου διασκέδαση, καὶ νὰ σηκωθεῖ κατὰ τὸ μεσημέρι νὰ πάει ἐκκλησία!

 

Καὶ θορυβηθήκαμε δικαιολογημένα, ἐπειδὴ ἐπὶ πλέον ἔχουμε ὑπ’ὅψιν ἕνα κείμενο τοῦ Π.Σ.Ε.[4] περὶ ...εὐαγγελισμοῦ (τοῦ Μαΐου 2000), στὸ ὁποῖο ὑπάρχει καὶ τὸ ἐξῆς:

 

«τὶ γίνεται μὲ τὴν πρόταση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ὅτι ἡ Λειτουργία πρέπει νὰ συντομευθεῖ, ὥστε ἡ νεολαία νὰ αἰσθάνεται πιὸ ἄνετα;»[5],

 

στὴν παράγραφο μὲ τίτλο:

 

«Νοιαζόμενοι γιὰ πνευματικὴ ἀναγέννηση στὴν Ἑλλάδα»!

 

Πραγματικά, ἀποροῦμε πῶς ἐννοοῦν οἱ ἐσκοτισμένοι τῇ διανοίᾳ, τὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση!

 

Κήρυγμα μετανοίας χρειάζεται ἡ νεολαία
καὶ ἡ Ἑλλάδα τῶν 300,000+ ἐκτρώσεων τὸν χρόνο,
καὶ ὄχι διαβολικὲς εὐκολίες καὶ δικαιολογίες!

 

Γνωρίζω κάποιον (πνευματικό μου τώρα ἀδελφό) ποὺ ἂν δὲν ἄκουγε τὴν τρίτη καμπάνα[6] δὲν σηκωνόταν ἀπὸ τὸ κρεβάτι του, ὅσο καὶ ἂν τοῦ φώναζαν οἱ γονεῖς του. Συνέπεια τούτου, ἦταν ὅτι ἔφθανε στὴν ἐκκλησία κατὰ τὴν ὥρα τοῦ «Πάτερ ἡμῶν», ἐνίοτε ἔβλεπε καὶ τοὺς ἐνορίτες νὰ φεύγουν ἀπὸ τὴν ἐκκλησία (γιατὶ ἔφθανε μετὰ τὸ «Δι’ εὐχῶν»)! Εἴχα τὸ καλό, μοῦ λέει, ὅτι δὲν διαμαρτυρόμουν ὅτι ἡ ἀκολουθία ἀρχίζει πρωΐ, ἀφοῦ δικό μου ἦταν τὸ φταίξιμο[7]. Μετά, σὲ ἠλικία 25 χρονῶν, ποὺ τὸν γύρισε ὁ Θεὸς κοντά του (τὸν ἔφερε δηλ. σὲ ἀληθινὴ μετάνοια), μοῦ ἀπέκρυψε ὅμως τὸν τρόπο[8], αὐτὸς ποὺ πήγαινε στὸ «Πάτερ ἡμῶν» πήγαινε πλέον πρὶν ἀρχίσει ὁ Ὄρθρος, καὶ ἐπιπλέον στεκόταν ὄρθιος (χωρὶς κἂν νὰ ἀκουμπάει σὲ τοῖχο ἢ σὲ καρέκλα) μέχρι νὰ τελειώσει καὶ ἡ Θεία Λειτουργία[9]! Καὶ στὴν ἐρώτησή μου γιὰ πόσον καιρὸ στεκόταν ὀλότελα ὄρθιος στὶς Ἀκολουθίες, μοῦ ἀπάντησε: γιὰ πολὺ καιρό, ὥσπου μιὰ μέρα μοῦ εἶπε ὁ λογισμὸς νὰ τὸ πῶ στὸν γέροντά μου, καὶ αὐτὸς μοῦ εἶπε νὰ κάθομαι.

 

«Εἰσέλθετε διὰ τῆς στενῆς πύλης· ὅτι πλατεῖα ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, καὶ πολλοί εἰσιν οἱ εἰσερχόμενοι δι’ αὐτῆς. τί στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν, καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν!» (Ματθ. ζ’ 13-14)

 

«ἀπὸ δὲν τῶν ἡμερῶν Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ ἕως ἄρτι ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν» (Ματθ. ια’ 12).

 

Δυστυχῶς ὅμως, γιὰ τοὺς περισσότερους ἀπὸ ἐμᾶς «πέρα βρέχει καὶ ἀνατολὴ βροντάει», ποὺ ἔλεγε καὶ ἕνας ἀείμνηστος ἱεροκήρυκας.

 

Νὰ συνεχίσουμε ὅμως. Ὁ Ἑσπερινὸς ἀρχίζει στὶς πέντε τὸ ἀπόγευμα. Πάει ἡ νεολαία στὸν Ἑσπερινό;

 

Ἄλλοι θὰ ποῦν: Ἐδὼ οἱ παπάδες δὲν πᾶνε στὸν Ἑσπερινό! Τὶ θὰ κάνουμε λοιπόν, θὰ σταματήσουμε τὸν Ἑσπερινὸ ὅπως κάνουν ἀρκετοὶ (μᾶλλον οἱ περισσότεροι) στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀμερικῆς;

 

Στὴν Ἑλλάδα, ρώτησα ἕναν νέο ἱερέα (περίπου 35 χρονῶν), θὰ ἔχετε Ἀκολουθίες στὴν Διακαινίσιμο; Καὶ ποιὰ ἦταν ἡ ἀπάντηση! Ἤμουν μόνος μου τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα, εἶμαι κουρασμένος καὶ θὰ λειτουργήσω μόνο τὴν Δευτέρα (τοῦ Ἄϊ-Γιωργιοῦ) καὶ τὴν Παρασκευὴ (τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς). Τὶ νὰ πῶ, ὅταν βλέπω νέον ἱερέα, γεμάτον ὑγεῖα, καὶ νὰ λέει εἶμαι κουρασμένος, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἔβλεπα τὸν Γέροντά μου, κάθε ἡμέρα πρωΐ-βράδυ Ἀκολουθίες μόνος του, καὶ ἐξομολόγηση ὅλη τὴν ἡμέρα καὶ κάθε ἡμέρα[10], καὶ μὲ πόσα σοβαρότατα προβλήματα ὑγείας! Ἄλλη φορὰ στὴν Ἑλλάδα, ἄρχισα νὰ διαβάζω τὸ Α’ Κάθισμα στὸν Ἑσπερινό, καὶ ὁ ἱερέας ἔκανε τὸν κόπο καὶ ἤρθε ἔξω (γιατὶ συνήθως δὲν κοιτάω στὸ Ἱερό...) γιὰ νὰ μοῦ ὑποδείξει, μᾶλλον ἐκνευρισμένος, νὰ τὸ ἀφήσω!

 

Ποιὸς θὰ κηρύξει μετάνοια στὸν Κλήρο, καὶ ἐπιστροφὴ στὸν Θεό;

 

«ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθῆναι ἔξω καὶ καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων» (Ματθ. ε’ 13).

 

Στὴν Ἀμερικὴ κατὰ πλειοψηφίᾳ ἀρχίζει ὁ Ὄρθρος στὶς 9 τὸ πρωΐ. Πήγαινα ὅμως καὶ ἔψελνα σὲ μιὰ ἐκκλησία, ὅπου ὁ Ὄρθρος ἄρχιζε στὶς 9:30. Καθὼς ὀδηγοῦσα μισὴ ὥρα γιὰ νὰ φτάσω, ἔβλεπα τοὺς Προτεστάντες καὶ εἶχαν γεμίσει τοὺς χώρους στάθμευσης τῶν οἴκων τους (ἀπαγορεύεται ἀπὸ τοὺς Ἱεροὺς Κανόνες νὰ εἰσέλθουμε στοὺς οἴκους προσευχῆς τῶν αἱρετικῶν), καὶ ἔφθανα στὴν Ἐκκλησία, καὶ εἴμασταν μόνο οἱ ψάλτες καὶ ὁ ἱερέας! Ἡ Θεία Λειτουργία ἄρχιζε 10:30 (τὴν Ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου τὴν ἔχουν πετσοκόψει στὴν Ἀμερική, ὅπως κάνουν μερικοὶ καὶ στὴν Ἑλλάδα), καὶ ἡ Ἐκκλησία ζήτημα ἦταν ἂν ἦταν 7-10% γεμάτη (σὲ αὐτὸ τὸ ποσοστὸ βάλτε καὶ ἕνα 2-3%, ἀπὸ τὶς κυρίες τῆς παπίζουσας χορωδίας ποὺ ἀνελάμβανε συνοδείᾳ ὀργάνου ἀπὸ τὸν γυναικωνίτη - τῇ εὐλογίᾳ τοῦ ἱερέως - νὰ τραγουδίσει κατὰ τὴν διάρκεια τῆς Θείας Λειτουργίας).

 

Λοιπόν; Τὴν βάζουμε τὴν Ἀκολουθία τὸ πρωΐ δὲν ἔρχονται οἱ ἀκηδιασμένοι, ἐπειδὴ λένε εἶναι πολὺ πρωΐ. Τὴν βάζουμε τὴν Ἀκολουθία λίγο πρὶν τὸ μεσημέρι (π.χ. Ἀμερική), καὶ πάλι δὲν ἔρχονται οἱ ἀκηδιασμένοι. Τὴν βάζουμε τὸ ἀπόγευμα (Ἑσπερινός), καὶ πάλι δὲν ἔρχονται οἱ ἀκηδιασμένοι. Λοιπὸν τὶ θὰ κάνουμε, θὰ συμπορευτοῦμε μὲ τοὺς ἀκηδιασμένους, ποὺ λένε ἀργήσατε καὶ συντομεύσατε τὶς Ἀκολουθίες καὶ αὐτοὶ ἔρχονται ἐκκλησία μία στὶς τόσες, καὶ ὅταν ἔρχονται, ἔρχονται κακήν κακῶς;

 

Στῶμεν καλῶς!

 

25/6/2005


 

[1] http://www.archdiocese.gr/greeknews/default.asp?id=63 (25/6/2005).

[2] δές π.χ. ἄρθρα σὲ Ὀρθόδοξο Τύπο, Θεοδρομία, ἀκόμη καὶ σὲ κοσμικὰ (μὴ ΤΟΛΜΗρὰ) ἔντυπα.

[3] Ὄρθρος, σύμφωνα μὲ τὸ λεξικό, εἶναι ὁ χρόνος λίγο πρὶν τὴν αὐγή, τὰ ξημερώματα.

[4] Ecumenical Letter on Evangelism no. 2 May 2000,
http://www.wcc-coe.org/wcc/what/mission/evlet2e-2000.html (4/3/2005)
.

[5] Μετάφραση τοῦ: «what about the Archbishop’s suggestion that the liturgy might be shortened, so that the young may feel more at ease?».

[6] Ἡ τρίτη καμπάνα χτυπάει λίγο πρὶν τὴν ἀρχὴ τῆς Θείας Λειτουργίας, στὴν Μεγάλη Δοξολογία.

[7] Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ συντόμευσις τῶν Ἀκολουθιῶν ζητεῖται ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἔρχονται στὸ «Πάτερ ἡμῶν»! Ἀφοῦ ὅμως ἀπὸ τὸ «Πάτερ ἡμῶν» μέχρι τὸ «Δι’ εὐχῶν» ἡ διάρκεια εἶναι ἡ αὐτὴ ἀνεξαρτήτως πότε ἄρχισε ἡ Ἀκολουθία, γιατὶ διαμαρτύρονται οἱ ἀκηδιασμένοι;

[8] Θυμᾶμαι (στὸ περίπου) σὲ ἕνα βιβλίο τοῦ γ. Παϊσίου εἶχα διαβάσει, ὅτι ἂν κάποιος ἔχει ἀγαθὴ καρδιά, ὁ Θεὸς εἴτε μὲ κεραυνὸ εἴτε μὲ σεισμό εἴτε μὲ ἄλλον τρόπο, θὰ τὸν φέρει κοντά Του.

[9] Στὴν ἀπορία μου, πῶς δὲν τοῦ πιάνονταν τὰ πόδια τόσες ὥρες, μοῦ ἔλεγε: ἂν μοῦ πιάνονταν! Ἐρχόταν ἡ ὥρα νὰ πάω νὰ φιλήσω τὸ Εὐαγγέλιο στὸν Ὄρθρο, καὶ δὲν μποροῦσα νὰ περπατήσω, καὶ ἄρχιζα σιγά-σιγά μὲ μικρὰ βηματάκια, καὶ σιγά-σιγά ξεπιάνονταν τὰ πόδια. Τὸ ἴδιο καὶ περισσότερο, ὅταν πήγαινα νὰ κοινωνήσω.

[10] Τὶ ἄσχημο, ποὺ βάζουν οἱ σημερινοὶ ἱερεῖς ὥρες καὶ ἡμέρες ἐξομολόγησης! Νὰ εἶχαν καὶ τὰ ἔκτακτα τῶν Νοσοκομείων ὥρες καὶ ἡμέρες εἰσόδου!